Mekke Ortak Savunma Anlaşması TBMM Genel Kurulu'nda görüşülecek

Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi, 4 Kasım 2026 Çarşamba günü Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda görüşülecek.

Anlaşma metni, taraf ülkeleri "Çekirdek Taraflar" olarak tanımlıyor ve egemenlik, toprak bütünlüğü ile uluslararası hukuka saygı temelinde müşterek savunma yükümlülüğünü düzenliyor. Bu kapsamda, taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı veya askeri saldırganlık, tüm taraflara yapılmış sayılacak.

Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. maddesine dayanan anlaşma, saldırıya uğrayan ülkeye askeri imkanlar dahil olmak üzere tüm karşılıklı yardım olanaklarının kullanılmasını öngörüyor. Ancak bu yardım otomatik ve şartsız değil; önce saldırıya uğrayan ülkenin talepte bulunması gerekiyor. Ardından üç ülke tarafından yapılacak objektif değerlendirme sonucu destek kapsamı ve niteliği belirlenecek. Oy birliği olmadan karar alınamayacak.

Askeri birlik gönderilmesi kararı ise Anayasa'nın 92. maddesi çerçevesinde yapılacak. Anlaşma sadece askeri ortaklığı değil, savunma sanayii alanında da derin iş birliğini şart koşuyor.

İttifakın kurumsal yapısı için Dışişleri Bakanları, Savunma Bakanları ve Genelkurmay Başkanlarından oluşan "Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi" kurulacak. Bu komite dönüşümlü ev sahipliğiyle yılda en az iki kez toplanacak, liderler ise gerekli durumlarda yılda bir defa bir araya gelecek. Daimi sekretarya Suudi Arabistan'da bulunacak ve üç yıllık süreyle dönüşümlü bir Genel Sekreter görevlendirilecek; ilk Genel Sekreter Pakistan vatandaşı olacak.

Yeni üyelerin ittifaka katılımı yalnızca Çekirdek Tarafların oy birliğiyle mümkün olacak. Ayrıca anlaşmanın 9. ve 13. maddeleri terörle mücadele ve istihbarat alanındaki iş birliğini düzenliyor.